
YASEM襤N ARPA, o savc覺 ile konutu:
D羹nyan覺n en pop羹ler video payla覺m sitesi YouTubeu T羹rkiyeden izleyen okurlar, Bu siteye eriim engellenmitir yaz覺s覺n覺 ilk g繹rd羹klerinde, bu karar覺n alt覺nda Savc覺 K羹rat Kayral ve Hakim Yusuf Ziya Ar覺can覺n imzas覺 vard覺. Savc覺 Kayral, asl覺nda T羹rkiyede bir internet sitesinin kapat覺lmas覺n覺 talep eden ilk savc覺; gerek癟e TSKya hakaret! Ama 2003teki bu talebi, YouTubela ilgili ilk talebi kadar ses getirmedi. Kayral talep edince, Ar覺can da YouTubea eriimin engellenmesi karar覺 verince, 羹nl羹 oldular.
Bu karar bundan sonraki kapatmalar i癟in de emsal oldu. Bug羹n Googleda isimleri aran覺rsa, haklar覺nda YouTubeu kapatan hakim ve savc覺 olarak binlerce sayfa 癟覺k覺yor.
Oysa onlar ne bu 羹nden, ne de YouTubeun kapat覺lmas覺ndan memnunlar. Savc覺 sad覺k bir YouTube kullan覺c覺s覺; Ben kendi kendimi kapatt覺m diyecek kadar yokluunu hissediyor. Hakim Ar覺can da en b羹y羹k tepkiyi k覺z覺ndan g繹r羹yor: Baba ne yapt覺n! Ama 癟aresiz olduklar覺n覺 s繹yl羹yorlar: Yasa b繹yle, uygulamak zorunday覺z! Bu nedenle, yasan覺n yaratt覺覺 癟aresizlie 癟繹z羹m bulmak i癟in Ankara Barosu ve turk.internet.com sitesinin site kapatmalara 癟are bulmak amac覺yla Abantta d羹zenledii toplant覺ya, onlar da kat覺ld覺lar.
Bir internet sitesine eriimi engellemenin ya da k覺saca kapatman覺n gerek癟esi, zararl覺 i癟erik. Alelacele 癟覺kt覺 diye eletirilen 5651 say覺l覺 kanun, internet ortam覺nda Atat羹rk羹n manevi ahsiyetine hakaret, intihara y繹nlendirme, 癟ocuklar覺n cinsel istismar覺, uyuturucu madde kullan覺m覺 teviki, m羹stehcenlik, fuhu, kumar gibi su癟lar覺 katalog su癟 olarak tan覺ml覺yor ve bu su癟lara ilikin yaz覺l覺 ve g繹rsel yay覺n bulunan sitelere eriimin engellenmesi cezas覺 veriyor. Ancak, s繹z konusu sitenin T羹rkiyede veya baka bir 羹lkede haz覺rlanmas覺 fark etmiyor. Yasa, sanki T羹rk hukukunun, t羹m d羹nyadaki internet sitelerine m羹dahalesi m羹mk羹nm羹 gibi haz覺rlanm覺. Bu nedenle, 繹rnein YouTubea, Atat羹rke hakaret i癟eren videolar覺 yay覺ndan kald覺rmas覺 s繹ylendiinde, YouTubeun bu videolara T羹rkiyeye ait bir IP numaras覺ndan eriimi engellemesi yetmiyor. Yasa, bu videolar覺n tamamen kald覺r覺lmas覺n覺, baka hi癟bir 羹lkeden eriilememesini istiyor. Ancak bu da yetmiyor. 羹nk羹 yasa, eriimi engellerken bu su癟la m羹cadeleyi s羹rd羹rmek, cezas覺n覺 vermek istiyor. M羹cadeleyi s羹rd羹recek adli makamlar da, kar覺lar覺nda ceza verecek bir muhatap istiyor. Oysa YouTubeun T羹rkiyede temsilcilii yok, a癟may覺 da d羹羹nm羹yor. Gerek癟esi, bug羹n T羹rkiyede, yar覺n inde, 繹b羹r g羹n Pakistanda temsilcilik a癟arak, her 羹lkenin hukukuna uymak zorunda kalarak yay覺nc覺l覺k yapamayacaklar覺… T羹rk devleti de, 24 Temmuza kadar s羹re tan覺d覺. Bu s羹re dolmadan, T羹rkiyede temsilcilik a癟覺p, faaliyet belgesi al覺p, gerekirse T羹rkiyede ula覺labilecek adres ve muhatap g繹sterecek. Peki g繹stermezse ne olacak? Yasa deimedii s羹rece, YouTubea T羹rkiyeden eriim sonsuza kadar engellenecek.
襤lk kapatma karar覺 vererek, T羹rkiyede YouTubea ilginin daha da artmas覺na yol a癟t覺klar覺 gerek癟esiyle YouTubeu yaratanlar olarak tan覺t覺lan Savc覺 Kayral ve Hakim Ar覺can, toplant覺ya verilen aralarda, NTVMSNBCnin sorular覺n覺 yan覺tlad覺lar. Kayral ve Ar覺cana y繹nelttiimiz sorular ve yan覺tlar覺 繹yle:
YouTubeu yaratan savc覺 ve hakim olarak nam salm覺s覺n覺z. Sizi eriimi engelleyen bir 繹c羹 gibi g繹rme hali var. Yak覺n 癟evreniz ve ailenizden de tepki al覺yor musunuz?
K羹rat Kayral (Ankara Cumhuriyet Basavc覺l覺覺 Bas覺n Savc覺s覺): Hay覺r, benim kendi kendime kar覺 tepkim var. 羹nk羹 ben YouTubeu 癟ok kullanan birisiyim. zellikle u癟aklara kar覺 b羹y羹k bir zaaf覺m var ve YouTubeda u癟aklarla, sava u癟aklar覺yla ilgili 癟ok g羹zel videolar var. Ve bu videolara imdi ulaam覺yorum. Asl覺nda ben kendi kendimi kapatm覺 oldum. Bu arada sadece yergi deil, 繹vg羹ler de var. Yanl覺 yapmamaya 繹zen g繹steriyoruz. 羹nk羹 yap覺lan yanl覺覺n milyonlarca, milyarlarca kullan覺c覺y覺 etkilemesi s繹zkonusu.
YouTubeun a癟覺lmas覺 i癟in sab覺rs覺zlan覺yorsunuzdur o zaman…
Kayral: A癟覺lmas覺 i癟in asl覺nda en 癟ok istekte bulunan kii benim. Biz, yasalar覺n g繹sterdii prosed羹r 癟er癟evesinde hareket etmek zorunday覺z ve yasa bug羹n bize bunu emrediyor. Y羹ce Meclis yar覺n 5651 say覺l覺 yasada bir deiiklie gider ve uyar-kald覺r sistemini getirirse hi癟bir site kapat覺lmaz. Cumhuriyet savc覺l覺klar覺n覺n ana g繹revi olan siteyi cezaland覺rmak deil, o videoyu koyan kiiyi cezaland覺rmak. Bunun bilgileri bize k覺sa yoldan d繹necek olsa hi癟bir site kapat覺lmaz. Kapat覺lmas覺na gerek de kalmaz.
Site kapatmalarda cezaland覺r覺lan taraf覺n kim olduu tart覺mas覺 yap覺l覺yor. Siz de su癟 unsuru ta覺yan videoyu koyan kiiye ulaamad覺覺n覺z覺 s繹yl羹yorsunuz.
Kayral: Yurtd覺覺 servis salay覺c覺lar bunu bize s繹ylemiyor. S繹ylememe nedenleri deiik. rnein T羹rkiyenin Uluslararas覺 Siber S繹zlemesine 羹ye olmamas覺. Bizim buna en k覺sa zamanda 羹ye olmam覺z gerekiyor. Bunun yan覺nda dier 羹lkelerde Kiisel Verilerin Gizlilii Kanununa dayanarak da bu bilgileri vermiyorlar. Kiisel bilgilerin gizlilii hakk覺nda TBMMde de bir 癟al覺ma var. Bunlar覺n bir an 繹nce 癟覺kart覺lmas覺 gerekir. Hi癟 olmazsa yabanc覺 羹lkelerle k覺sa zamanda temasa ge癟erek su癟lulara ulamam覺z laz覺m. 襤nternet sitelerinin kapat覺lmas覺yla ilgili deil, bug羹n ben Googleda ad覺m覺 yazd覺覺m zaman tam 47 bin sonu癟la falan kar覺la覺yorum, bunun 25 bini YouTubeun kapat覺lmas覺yla ilgili. Biz de honut deiliz tabii ki.
Sizin bu konuda bir ikayetiniz var m覺?
Yusuf Ziya Ar覺can (Ankara 12. Sulh Ceza Hakimi): Savc覺 beyler talepte bulununca tabii dosya 繹n羹m羹ze geliyor. Biz de g繹revimizi yasa 癟er癟evesinde yap覺yoruz. YouTube kapat覺l覺nca; ilk kapatma karar覺 mahkememce verildi. Zor bir konuydu ger癟ekten. 羹nk羹 ben YouTubeun onbinlerce kullan覺c覺s覺n覺n olduunun fark覺ndayd覺m. Ancak o video band覺n, 繹zellikle maymun postu giydirilmi Atat羹rk portresinin yay覺nlanmas覺na seyirci kalamazd覺m. 5651 say覺l覺 yasan覺n 8/b f覺kras覺na dayanarak eriimin engellenmesine diye h羹k羹m kurdum. Eve d繹n羹nce k覺z覺m dedi ki; Ya baba, YouTubeu kapatm覺s覺n. Nereden biliyorsun, diye sordum, Girdim siteye, 12. Sulh Ceza Mahkemesinin u say覺l覺 karar覺yla eriim engellenmitir, sen ne yapt覺n? diye sordu. Ben de, K覺z覺m, g繹revimi yapt覺m, Atam覺zla ilgili hakaret i癟iren yay覺n vard覺, bu nedenle eriimi engelledim. Yak覺nda kald覺r覺rlar, sen de YouTubea kavuursun dedim. Ger癟ekten 繹nemli bir olayd覺. Ertesi g羹n bas覺nda, lehte-aleyhte, bilen-bilmeyen yaz覺lar yazd覺. Biz kanunlar覺 uygularken iin dorusu kimseye yaranam覺yoruz. B繹yle bir derdimiz yok ger癟i, kamu ad覺na g繹revimizi yap覺yoruz. Ama bu konuda pek癟ok eletiri ald覺k.
K羹rat Bey u癟aklarla ilgili videolara ulaamad覺覺 i癟in, YouTubeun kapat覺lmas覺yla kendisinin de madur olduunu s繹yledi. Sizin bir maduriyetiniz var m覺?
Ar覺can: (G羹lerek…) Beni 癟ok etkilemedi. Geogleden ad覺m覺 girince benim de hakk覺mda bu dosyalar 癟覺k覺yor. Biz bunu nas覺l kald覺rabiliriz diye say覺n Savc覺mla tart覺t覺k. Savc覺m, Bu bizim kanunlar覺 uygulama konusundaki sadakatimizin g繹stergesi ve iftihar覺m覺zd覺r. Eletirilere katlanmak zorunday覺z dedi. Biz de sineye 癟ektik. (Kahkahalar…)
YouTube ile ilgili ilk kapatma karar覺n覺 hangi tarihte verdiniz?
Ar覺can: Nisan 2007 san覺r覺m.
襤lk karar Atat羹rke hakaretle ilgiliydi…
Ar覺can: Evet. Zaten 8/b f覺kras覺nda da m羹nhas覺ran Atat羹rke hakaret kesinlikle eriimin engellenmesini gerektiren bir su癟 olarak d羹zenlenmi. Biz dorudan kanun metnini uygulad覺k. K羹rat Bey talepte bulununca 羹癟-d繹rt saatlik bir arat覺rma s羹recine girdim. YouTubeun yurtd覺覺ndan yay覺n yapt覺覺n覺 繹rendim. Biz hakimler 繹n羹m羹zdeki metinlerle bal覺y覺z, iin teknik y繹n羹n羹 癟ok bilemeyebiliriz. Teknik ve uzmanl覺覺 gerektiren ilerde kesinlikle bilirkiiye bavururuz. Arat覺rd覺k, filtrelemenin m羹mk羹n olmad覺覺n覺 g繹r羹nce kanundaki deyimi aynen kullanarak, T羹rkiyeden eriimin engellenmesine eklinde h羹k羹m kurduk. S繹zkonusu video bantlar覺n覺n yay覺ndan kald覺r覺lmas覺 halinde eriimin derhal tekrar savc覺l覺k癟a salanmas覺 eklinde terditli bir h羹k羹m kurduk. Tabii lehte ve aleyhte yorumlar oldu. Bug羹n yine ayn覺 talep gelse, ayn覺 ekilde davran覺r覺z. O kapatma karar覺 T羹rkiyede emsal oldu.
Kayral: YouTube o videolar覺 kald覺rd覺覺n覺 s繹yledii anda internete bakt覺k, kald覺r覺lm覺t覺, ayn覺 anda YouTubeu faksla a癟t覺k.
T羹rkiyede internet alan覺nda kat覺 bir sans羹r uyguland覺覺 eletirilerine nas覺l bak覺yorsunuz?
Kayral: T羹rkiyede kat覺 bir sans羹r m羹 var? D羹nya S覺n覺r Tan覺mayan Gazeteciler rg羹t羹n羹n yapt覺覺 a癟覺klamada T羹rkiyenin en sans羹rc羹 羹lkeler aras覺nda ad覺n覺n ge癟tii s繹ylendi ama kat覺 bir sans羹r deil, sans羹r de yok. Atat羹rke kar覺 ilenen su癟lar bu ekilde ilenmeye devam ettii s羹rece, siteler kapat覺lmaya devam edecek.
Ar覺can: S覺n覺rs覺z 繹zg羹rl羹k yok. Sizin 繹zg羹rl羹羹n羹z羹n balad覺覺 yerde benim 繹zg羹rl羹羹m bitiyor. Bu konuda site sahiplerine bir ayr覺cal覺k tan覺nmam覺. Hepimiz hukukla bal覺y覺z.
襤N SANSRC, B襤ZDE YASALAR BUNA MSA襤T DE襤L
Kayral: Sans羹r, d羹羹nce ve ifade 繹zg羹rl羹羹n羹n engellenmesi demek. Halbuki 5651 say覺l覺 yasada d羹羹nce ve ifade 繹zg羹rl羹羹n羹n engellenmesine y繹nelik bir su癟 yok. Biri u ideolojik fikirleri s繹yledi, diye yap覺lan bir bavuruda 5651 say覺l覺 yasan覺n uygulanma imkan覺 yok. Zaten 5651 say覺l覺 yasan覺n 癟覺k覺 ama癟lar覺ndan biri 癟ocuklar覺, gen癟leri ve aileleri korumak. Yasan覺n gerek癟esinde de bu yaz覺yor. Kumar, m羹stehcenlik, fuhu, sal覺a ayk覺r覺 g覺dalar gibi 繹zellikle aile, 癟ocuk ve gen癟leri korumaya y繹nelik bir yasa. Ama bu yasan覺n i癟ine 5816 say覺l覺 Atat羹rke kar覺 ilenen su癟lar da monte edilmi. Uygulama tamamen bu y繹nde yap覺l覺yor. Uygulamada sans羹r olmas覺 baka bir ey. Yine internetten 繹renebildiim kadar覺yla in bu konuda 60 bine yak覺n kamu g繹revlisini sitelerin arat覺r覺lmas覺 i癟in g繹revlendirmi, hatta bireysel kullan覺c覺lar覺n hangi sitelere girip hangi yaz覺lar覺 yazd覺覺na kadar incelemeye alm覺. Ve yasakl覺 sitelere giren kullan覺c覺lar覺n bilgisayarlar覺n覺 bloke etmeye kadar gitmi. Sans羹r, bu! T羹rkiyede kesinlikle b繹yle bir olay yok. 羹nk羹 yasa b繹yle bir olaya m羹sait deil.
YouTube ile ilgili son kapatma karar覺 5 May覺sta verildi. Hi癟 a癟覺lmayabilir de, deniyor. Siz yarg覺 makamlar覺 olarak, u videolar覺 yay覺ndan kald覺r覺n dediniz. Bu karar覺 iletmekte ger癟ekten muhatap bulamamak gibi bir s覺k覺nt覺y覺 ya覺yor musunuz?
Kayral: T羹rkiyede kurulu olan internet servis salay覺c覺lar覺ndan, yasan覺n 繹ng繹rd羹羹 faaliyet belgesi al覺n覺yor. nemli olan yurtd覺覺ndaki internet servis salay覺c覺lar覺. Bunlar m羹racaatta bulunmad覺lar. Yaln覺z burada bir tek muhatap bulabildiimiz yine YouTube. Avukatlar覺 bizim taleplerimizi an覺nda yerine getiriyorlar, ancak onlar覺n da Amerikayla, YouTubela problemleri var.
NASIL KAPATILIYOR?
Kararla ilgili tebligat nereye yap覺l覺yor?
Kayral: Cumhuriyet Savc覺l覺覺na Herhangi bir sitenin i癟inde Atat羹rke kar覺 ilenmi 繹yle bir video kayd覺 var. Hatta bu video kayd覺n覺 CDye 癟ektim, size g繹nderiyorum eklinde ihbar gelir. Biz o kayd覺 繹ncelikle bilirkiiye veririz. Hakikaten b繹yle bir kay覺t var m覺, nereden diye bilirkii marifetiyle zab覺t alt覺na al覺r覺z. Bu ilem yap覺ld覺ktan sonra yasan覺n 8. maddesini kullanarak Atat羹rke kar覺 ilenen su癟lar dahilinde Sulh Ceza Mahkemesinden sitenin eriime kapat覺lmas覺 karar覺 isteriz, karar al覺n覺r. Bu karar da Sitenin T羹rkiyeden eriimimin engellenmesine ve materyalin kald覺r覺lmas覺na ve kald覺r覺ld覺覺nda derhal a癟覺lmas覺na eklindedir. Kapatma karar覺n覺 Telekom羹nikasyon 襤letiim Bakanl覺覺na g繹nderiyoruz. Onlar bu siteye eriimin engellenmesi karar覺n覺 uyguluyor. Yasa kapatmay覺 hakim karar覺na balam覺, ancak a癟mak i癟in hakime gerek yok, savc覺 hemen a癟abilir. Asl覺nda eriime kapat覺ld覺覺 falan yok sitenin, site orada duruyor. Ancak T羹rkiyede bulunan kullan覺c覺lar genellikle ADSL 羹zerinden, Telekom 羹zerinden, YouTube yaz覺p da sisteme girdikleri zaman sistem otomatik olarak kendilerini 襤letiim Bakanl覺覺n覺n linkine y繹nlendiriyor. O linkte de bir yaz覺 g繹r羹yorsunuz, u mahkemenin u say覺l覺 karar覺yla iletiime kapat覺lm覺t覺r diye. Kapat覺lan tek site YouTube deil. Mesela u anda YouTubedan 癟ok daha 繹nce kapatt覺覺m覺z ve halen a癟mad覺覺m覺z siteler var. A癟覺lmamalar覺n覺n nedeni, bize kimse gelip de bavurmad覺. Ben avukat覺m, ben bu sitenin sahibiyim, size bir dilek癟eyle bavuruyorum, bunlar覺 kald覺rd覺m, demedi.
B繹yle ka癟 site var?
Kayral: Bizim Ankara Cumhuriyet Savc覺l覺覺nda 10a yak覺n var. Ama T羹rkiyeyle faaliyetlerini s羹rd羹rmek i癟in 襤stanbulda bir hukuk b羹rosuyla anlamalar覺 var. Onlar takip ediyorlar. Bize dilek癟eyle bavurup s繹zkonusu videonun yay覺ndan kald覺r覺ld覺覺n覺 s繹yleyince…
PROKSY AYARINI DE襤T襤R襤P 襤ZL襤YORLAR
YouTubela ilgili sorun neden 癟繹z羹lemiyor?
Kayral: Yasal bir sorun 癟覺kt覺 ortaya. Bize, Biz bunlar覺 yay覺ndan kald覺rd覺k diye geldikleri zaman inceledik ki, baz覺 videolar komple video taban覺ndan kald覺r覺lm覺. Baz覺lar覺n覺n 羹st羹ne ise 繹yle bir 襤ngilizce ibare konmu: T羹rkiyeye eriimi engellenmitir. Yani veri taban覺nda duruyor. Yani yurtd覺覺ndaki b羹t羹n yabanc覺lar veya T羹rkiyedeki kullan覺c覺lar proksy ayarlar覺n覺 deitirerek bu videolar覺 aynen g繹rebilirler. Yasa Yay覺n i癟erikten 癟覺kart覺l覺r diyor. Ama u anda yap覺lan uygulamada yay覺n i癟erikten 癟覺kart覺lmam覺. Sadece T羹rkiyeden g繹r羹lm羹yor.
Bundan 繹nceki kapatmalarda b繹yle olmam覺t覺…
Kayral: Bunda b繹yle oldu. Bu s羹reci uzatt覺. YouTubeun yay覺n politikas覺 bu. Bilemem de, tart覺mam da. Ben yasadaki d羹z 癟izgiye g繹re g繹revimi yap覺yorum.
Yap覺lmas覺 gereken, herkesin erimesini engellemek mi, yoksa sadece T羹rkiyeden eriilmesini engellemek mi?
Kayral: Yasan覺n metninde T羹rkiyede laf覺 yok, Eriim engellenir laf覺 var. Zaten TCKn覺n 12 ve 13. maddeleri asl覺nda yurtd覺覺nda T羹rkiye alehine ilenen su癟lar覺 da d羹zenlenmitir. Bu maddelerin i癟eriine g繹re de bu konudaki soruturmalar yap覺l覺r.
Son Yorumlar